جشنواره بین المللی موسیقی فجر چهل و یکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر با معرفی برگزیدگان جایزه باربد و رونمایی از آواتار موسیقی ایران و آلبوم «اینجا ایران است» به کار خود پایان داد.
به گزارش روابط عمومی چهل و یکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر،
مراسم اختتامیه چهل و یکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر ظهر امروز با حضور سیدعباس صالحی(وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، حجت الاسلام عبدالحسین خسرو پناه(دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی)، مهدی شفیعی(معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، بابک رضایی(رئیس جشنواره و مدیرکل دفتر امور موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، اسحاق شکری(مدیرعامل انجمن موسیقی ایران و دبیر اجرایی جشنواره)، سید مجید پوراحمدی(مدیرعامل صندوق اعتباری هنر)، علی مردانی(مدیرکل مرکز هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، نیکنام حسینیپور(مدیر مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، احمد حسین فتایی(مشاور اجرایی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، محمدمهدی اسماعیلی(مدیردفتر برنامه ریزی و آموزش های هنری)، آیدین مهدیزاده(مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، شاهین فرهت(آهنگساز)، محمد گلریز (خواننده)، سیدمحمد میرزمانی(آهنگساز)، احمد رمضی(مدیر مرکز موسیقی حوزه هنری)، محسن صفاییفر(مدیر مرکز موسیقی و سرود سازمان صدا و سیما)، محمد الهیاری(مدیرعامل بنیاد فرهنگی هنری رودکی)، علیمحمد مودب(شاعر) و تنی چند از هنرمندان و اصحاب رسانه در تالار وحدت برگزار شد.
در ابتدای مراسم سرود جمهوری اسلامی ایران پخش و آیاتی از قرآن مجید توسط مسعود سیاح گرجی قرائت شد.
با پخش تیزر جشنواره و گزارش تصویری از روند برگزاری جشنواره چهل و یکم، آرش امینی دبیر این دوره از جشنواره پشت تریبون قرار گرفت و با اشاره به رویکردهای این دوره از جشنواره گفت: امسال تقدیر این بود که دبیری چهلویکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر را برعهده داشته باشم و در این مسیر، به اتفاق همکارانم، رویکردهای ویژهای را برای جشنواره پیشبینی کرده بودیم که خوشبختانه به اکثر آنها تا حدود زیادی دست پیدا کردیم.
وی با تأکید بر نگاه محتوایی جشنواره افزو: از نظر من و دوستانم، جشنواره صرفاً اجرای تعدادی برنامه و کنسرت نیست؛ بلکه جشنواره برای ما آینهای از تنوع، ظرفیت و پویایی موسیقی کشور و در عین حال ویترینی از یک سال فعالیت موسیقی در ایران است.
امینی ادامه داد: در مسیر برگزاری این جشنواره، همواره به سه اصل مهم توجه داشتیم؛ نخست و مهمتر از همه احترام به هنرمند و رعایت شأن او، دوم احترام به مخاطب و سوم توجه و دقت در کیفیت برگزاری برنامهها و محتوای آنها. تمام تلاش ما این بود که هنرمندی که از هر گوشه کشور در این جشنواره شرکت میکند، با امنیت، آسایش و احترام روی صحنه حاضر شود و مخاطبی که در سالنها حضور دارد، موسیقی باکیفیت بشنود و این حس به او منتقل شود که دستاندرکاران جشنواره با دقت و احترام، بهترینها را برایش انتخاب کردهاند.
دبیر جشنواره موسیقی فجر با اشاره به گونههای مختلف موسیقایی حاضر در این دوره تصریح کرد: از ابتدای برنامهریزی، نگاه ما به شش گونه اصلی موسیقی معطوف بود که برخی از آنها پررنگتر دیده شدند. طبیعتاً مهمترین بخش، موسیقی ایرانی و موسیقی دستگاهی بود؛ چه در بخش دستگاهی و چه در بخش موسیقی محلی و اقوام.
وی با اشاره ویژه به موسیقی نواحی گفت: موسیقی محلی و اقوام امسال در جشنواره بسیار پررنگ دیده شد. از خاطره تلخ بندر شهید رجایی که متأسفانه باعث شد جشنواره هفدهم موسیقی نواحی نیمهکاره بماند، یکی از ایدههای ما این بود که به جبران آن حادثه، در جشنواره فجر گستره بیشتری از برنامهها و کنسرتها را به موسیقی نواحی اختصاص دهیم.
امینی افزود: از دیگر گونهها، موسیقی کلاسیک بود که مانند همه سالها در جشنواره حضور داشت. در مجموع، موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی، موسیقی تلفیقی ایرانی، موسیقی کلاسیک و موسیقی پاپ در بخشهای مختلف جشنواره اجرا شدند و امسال نیز مانند سالهای گذشته، اجراهای خود را داشتند.
وی در ادامه با تأکید بر بخش کودک و نوجوان خاطرنشان کرد: بخشی که توجه ویژهای به آن داشتیم، موسیقی کودک و نوجوان بود. این بخش هم در قالب سرود و هم در قالب موسیقی ویژه کودکان دیده شد. اجراهای موسیقی کودک با همکاری حوزه هنری، در سالن سوره و در نوبت صبح برگزار شد و با استقبال بسیار خوب دانشآموزان مدارس مختلف همراه بود.
دبیر جشنواره توضیح داد: این برنامهها به شکلی طراحی شده بود که برخلاف روال معمول در مدارس، که موسیقی کودک اغلب با ارگ، گیتار یا سازهای ضربی اجرا میشود، کودکان ابتدا با سازهای بومی و اصیل موسیقی ایرانی آشنا شوند. گروههای اجرایی با استفاده از سازهایی مانند تار، سهتار، سنتور و کمانچه اجراهای درخشانی داشتند و هدف این بود که کودکان، دستگاههای موسیقی ایرانی را در قالب شعر و ترانه بیاموزند.
امینی در ادامه با طرح یک درخواست گفت: از وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی، جناب آقای دکتر صالحی، درخواست دارم که پس از پایان این جشنواره، با دقت نظر و درایتی که دارند، مسیر و سیاستگذاری مشخصی برای موسیقی کودک و نوجوان در نظر بگیرند تا دستاندرکاران این حوزه هم حمایت شوند و هم بتوانند بهتر فعالیت کنند؛ تا در آینده با نسلی مواجه نشویم که سلیقهاش از سلیقه موسیقی ایرانی فاصله گرفته باشد و از همین امروز برای این سرمایهگذاری فرهنگی اقدام کنیم.
این رهبر ارکستر درباره جایزه باربد نیز گفت: امسال جایزه باربد در دوازده بخش و با حضور هیئت داوران برگزار شد. داوران با دقت و وسواس بسیار تلاش کردند حقی از کسی ضایع نشود و برندگان این جایزه که از بخشهای مهم جشنواره است، با دقت انتخاب شدند. این جایزه در واقع مشوقی برای هنرمندان در حوزههای موسیقی ایرانی، تلفیقی، پاپ و کودک و نوجوان است تا با شوق بیشتری فعالیت خود را ادامه دهند.
دبیر جشنواره موسیقی فجر در پایان از یک بخش ویژه خبر داد و افزود: امسال یک شگفتانه نیز در جشنواره داریم که به موضوع داغ این روزها، یعنی هوش مصنوعی، اختصاص دارد. هوش مصنوعی امروز در حوزههای مختلف از اقتصاد و آموزش گرفته تا سینما و موسیقی مطرح است و در سال گذشته حتی در موسیقی ایرانی نیز ردپای آن دیده شد؛ بهگونهای که در برخی آثار، امکان حدس زدن نقش هوش مصنوعی وجود داشت. به همین دلیل، بخشی از برنامه اختتامیه به این موضوع اختصاص داده شده تا توجه موسیقیدانان به این فناوری جلب شود و بتوانند از آن در مسیر درست استفاده کنند.
وی در پایان از مدیران و تیم برگزاری جشنواره چهل و یکم موسیقی فجر تقدیر کرد.
*آلبوم «۴۱ اثر» رونمایی شد
مراسم اختتامیه چهل و یکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر با مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «اینجا ایران است» ادامه یافت. در این بخش با حضور سیدعباس صالحی وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی شفیعی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بابک رضایی مدیرکل دفتر امور موسیقی، عبدالحسین خسرو پناه دبیرشورای انقلاب فرهنگی ،امید رمضانی مدیر موسسه امید ماندگار از این اثر موسیقایی که با حمایت دفتر امور موسیقی معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و توسط موسسه فرهنگی هنری امید ماندگار تولید شده است، رونمایی شد.
آلبوم «اینجا ایران است» دربرگیرنده ۴۱ قطعه موسیقی پاپ با صدای ۴۱ خواننده است که برخی از این خوانندگان، اسامی شناختهشدهتری دارند و مردم با آنها آشنا هستند، و بخشی دیگر از خوانندگان، جوانان آتیهداری هستند که در آینده بیشتر شناخته خواهند شد.
در این بخش نماهنگی از برخی قطعات این اثر پخش شد.
*بزرگان موسیقی نواحی تجلیل شدند
تجلیل از بزرگان موسیقی نواحی ایران بخش دیگری از مراسم اختتامیه جشنواره چهل و یکم موسیقی فجر بود. در این بخش با حضور سیدعباس صالحی وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدی شفیعی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بابک رضایی مدیرکل دفتر امور موسیقی، عبدالحسین خسرو پناه دبیرشورای انقلاب فرهنگی ،امید رمضانی مدیر موسسه امید ماندگار و رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی، مهدی محمدی معاون حقوقی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی روی صحنه از مقام هنری شمسی بهروز(شمشوک) خواننده بلوچستان ، عاشور گلدی گرگزی خواننده و نوازنده بندر ترکمن، خالد شفیعی کمنهای خواننده کردستان و بهمن اسکینی خواننده لرستان با اهدای لوح و تندیس جشنواره تقدیر شد.
در این بخش ضمن پخش قطعاتی از این هنرمندان ،تصاویری از آنها در سالن پخش شد.
*تندیس های جایزه باربد در دستان هنرمندان موسیقی
با اجرای گروه موغام تبریز ،بیانیه هیات داوران قرائت شد. در این بیانیه آمده بود:
هیأت داوران جایزه باربد در چهلویکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر، پس از بررسی دقیق آثار ارائهشده در بخشهای مختلف، بر این باور است که تنوع ژانرها و رویکردهای موسیقایی حاضر در این دوره، تصویری واقعبینانه از وضعیت امروز موسیقی ایران ارائه میدهد؛ وضعیتی که همزمان دارای ظرفیتهای ارزشمند هنری است و با چالشهای ساختاری و اجرایی قابل توجهی نیز مواجه است. موسیقی دستگاهی، ضمن آنکه امید می رود در سیاست گذاری کلان موسیقی کشور این گونه، از حمایتهای بیشتر و هدفمندتری در زمینه برگزاری کنسرت، تولید اثر و انتشار آلبوم برخوردار شود، خوشبختانه آثار ارائهشده در این دوره عموماً سطحی قابل قبول و در مواردی شایستهی تأمل داشتند. این امر نشان میدهد که موسیقی دستگاهی ایران همچنان بر پشتوانهای جدی از دانش، تجربه و سرمایه انسانی متکی است و در صورت فراهم شدن بسترهای حمایتی لازم، میتواند نقش مؤثرتری در حیات فرهنگی کشور ایفا کند. موسیقی تلفیقی، آثاری که با تکیه بر عناصر موسیقی ایرانی و در ارتباط با زبان امروز موسیقی شکل گرفتهاند، توانستند نمونههایی قابل اعتنا از پیوند سنت و بیان نو ارائه دهند. این بخش نشان داد که موسیقی تلفیقی، در صورت پرهیز از سطحینگری و برخورد سلیقهای، میتواند به مسیری جدی و مؤثر در مسیر تحول موسیقی امروز ایران تبدیل شود. موسیقی پاپ، هیأت داوران با تأکید بر اهمیت این گونهی پرمخاطب، بر این نکته اذعان دارد که بخش قابل توجهی از آثار ارائهشده، چه از منظر آهنگسازی و تنظیم و چه از حیث کیفیت صدای خوانندگان ــ که در بسیاری موارد فاقد آموزش حرفهای و نظاممند بودهاند ــ با کاستیهای جدی مواجه است. این وضعیت، بیش از آنکه ناشی از کمبود استعداد باشد، نتیجهی فقدان نظام آموزشی مؤثر، نبود معیارهای کیفی روشن و اشکالات ساختاری در چرخهی تولید، ارزیابی و عرضه موسیقی پاپ است. هیأت داوران بر این باور است که موسیقی پاپ، با توجه به گسترهی مخاطبان و تأثیر مستقیم آن بر ذائقه شنیداری جامعه، نیازمند بازنگری بنیادین در سیاستگذاریها، ارتقای آموزش تخصصی و ایجاد سازوکارهای حمایتی و نظارتی مؤثر است. امید است با اتخاذ تمهیدات لازم، این حوزه از وضعیت فعلی عبور کرده و به جایگاهی متناسب با ظرفیتها و مسئولیت فرهنگی خود دست یابد. داوران موسیقی کودکان و نوجوان نسبت به تولیدات این بخش ابراز نگرانی جدی میکند. متاسفانه فقدان سیاست گذاری، نبود برنامهریزی مدون و کمبود حمایتهای ساختاری و هدفمند، موجب شده است این حوزهی حساس و بنیادین، عملاً به حال خود رها شود. در نتیجه بخش قابل توجهی از کودکان و نوجوانان کشور در معرض جریان پرشتاب آثاری کمارزش و در مواردی حتی مخرب قرار گرفتهاند؛ آثاری که نه با نیازهای تربیتی این گروه سنی همخوانی دارند و نه با هویت فرهنگی و موسیقایی ایران. هیأت داوران امیدوار است از امسال، با توجه ویژهای که دبیر محترم جشنواره در این دوره نسبت به موسیقی کودک و نوجوان نشان داده و با استقبال قابل توجه مخاطبان از این بخش، زمینهای فراهم شود تا این گونهی مهم، با رویکردی علمی، آموزشی و مبتنی بر سازها و دستگاههای موسیقی ایرانی، بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. امید است توجه وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیران موسیقی کشور نیز بهطور جدی معطوف به این حوزه شود تا با سیاستگذاری و حمایت مؤثر، مسیر اصلاح و ارتقای موسیقی کودک و نوجوان هموار شود. در بخش ترانه، هیأت داوران با تأکید بر جایگاه تاریخی و فرهنگی ایران بهعنوان یکی از کانونهای مهم زبان و ادبیات در جهان، بر این نکته تصریح دارد که انتظار از ترانهسرایی در موسیقی امروز، هرچند نه در سطح و قالب شعر کلاسیک فارسی، دستکم بهرهمندی از زبانی سنجیدهتر، واژگانی وزینتر و معانی عمیقتر است. با این حال، آثار بررسی شده در این بخش، عموماً از ضعف در انتخاب زبان، فقر مضمونی و اتکای بیش از حد به کلیشههای تکرارشونده رنج میبردند و پیوند مؤثری میان ترانه و موسیقی برقرار نمیکردند. بر این اساس، هیأت داوران هیچیک از ترانههای بررسیشده را شایسته احراز جایزه تشخیص نداد. در پایان، هیأت داوران امیدوار است با نگاهی جامع، منصفانه و آیندهنگر به همهی گونههای موسیقی، زمینهای فراهم شود که موسیقی ایران در تمامی شاخههای خود، امکان رشد، تنوع و ارتقای کیفی پایدار را تجربه کند.
بعد از قرائت بیانیه، با حضور آرش امینی، محمد گلریز، محمد میرزمانی و عبدالرحیم سعیدی راد بر روی صحنه جایزه، لوح تقدیر و تندیس جایزه باربد به برگزیدگان اهدا شد.
برگزیدگان بخش موسیقی پاپ :
– جایزه آهنگساز برگزیده در موسیقی پاپ : میثم خدایاری برای آهنگسازی قطعه « اسم مستعار» در آلبوم « دریای طوفانی»
– جایزه تنظیمکننده برگزیده در موسیقی پاپ : محمد حسین جعفری برای قطعه « درخشش عشق» در آلبوم « درخشش عشق»
– جایزه خواننده برگزیده در موسیقی پاپ : محمود صالحی برای قطعه « باغ رویا» در آلبوم «از ایران نگذشتیم»
برگزیدگان بخش موسیقی تلفیقی:
– جایزه آهنگسازی برگزیده در موسیقی تلفیقی : علی احمدیان برای آهنگسازی آلبوم « کشور پاییز»
– جایزه تنظیم کننده برگزیده در موسیقی تلفیقی به طور مشترک : افشار نامور و علی امجدی برای تنظیم آلبوم « سئوگی نغمه لری» ( دعوت از آقای علی امجدی برای حضور روی صحنه)
– جایزه خواننده برگزیده در موسیقی تلفیقی :علی احمدیان برای خوانندگی آلبوم « کشور پاییز»
برگزیدگان بخش موسیقی سنتی:
– جایزه آهنگساز برگزیده در موسیقی سنتی: نیما زاهدی برای آهنگسازی آلبوم « شب و بارون»
– جایزه نوازنده برگزیده در موسیقی سنتی : امیدرضا هدایتی برای نوازندگی « ساز سنتور» در آلبوم « کنج پستوی خاطره ها»
– جایزه خواننده برگزیده در موسیقی سنتی :علیاصغر اسماعیلی و حمیدرضا اسماعیلی برای خوانندگی در آلبوم « فانوس عشق»
– آلبوم های برگزیده جایزه بارید:
– جایزه آلبوم برگزیده در بخش موسیقی تلفیقی : افشار نامور و علی امجدی برای آلبوم « سئوگی نغمه لری»
– جایزه آلبوم برگزیده در بخش موسیقی سنتی : نیما زاهدی برای آلبوم « شب و بارون»
*نخستین آواتار موسیقی ایران رونمایی شد
چهل و یکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر با رونمایی از نخستین آواتار موسیقی به کار خود پایان داد.
در این بخش دو قطعه با موضوع ایران اجرا شد که آهنگسازی، تنظیم و اشعار همگی توسط انسان انجام شده بود و تنها پل ارتباطی میان انسان و هوش مصنوعی، حضور یک خواننده مجازی در فرآیند اجرا بود.
مراسم اختتامیه چهل و یکمین جشنواره بین المللی موسیقی فجر در حالی در تالار وحدت برگزار شد که تالار رودکی میزبان گروه شیدای یزد در ساعت ۱۵:۳۰ بود و در سانس ۱۸:۳۰ بعد از مراسم اختتامیه شب عاشقی و موغام تبریز در تالار وحدت و شب مازندران در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.
در همین سانس در خانه موسیقی تهران گروه آوای دل ایرانشهر، در تالار رودکی گروه سرود اسراء و شهید فرجی، در برج آزادی گروه نوبان بندر کنگ و در اریکه ایرانیان سعید ترابی در بخش پاپ به روی صحنه رفتند.
در سانس ۱۹ نیز تالار سوره حوزه هنری میزبان گروه موسیقی طوطیا و فرهنگسرای بهمن نیز میزبان گروه حامد محظرنیا بود. یک اجرا نیز صبح امروز در آخرین روز از جشنواره در تالار سوره حوزه هنری به روی صحنه رفت که متعلق به گروه موسیقی کودک و نوجوان (ریتم بازی)بود.